Trẻ mấy tuổi còn đái dầm được xem là bình thường?
Ở trẻ nhỏ, khả năng kiểm soát tiểu tiện ban đêm phát triển dần theo tuổi.
Có thể nhớ một mốc đơn giản:
DƯỚI 5 TUỔI: đái dầm ban đêm vẫn khá thường gặp.
TỪ 5 TUỔI TRỞ LÊN: nếu đái dầm thường xuyên và kéo dài, nên được đánh giá.
Tuy nhiên, trẻ 5–6 tuổi còn đái dầm không đồng nghĩa với việc trẻ mắc bệnh nghiêm trọng. Nhiều trẻ chỉ cần thêm thời gian để hoàn thiện khả năng kiểm soát bàng quang vào ban đêm.
Đái dầm ở trẻ em là gì?
Đái dầm ban đêm là tình trạng trẻ đi tiểu không chủ ý trong lúc ngủ ở độ tuổi mà phần lớn trẻ đã có khả năng kiểm soát tiểu tiện ban đêm.
Đái dầm có thể xảy ra:
- Thỉnh thoảng.
- Vài lần mỗi tuần.
- Hoặc gần như mỗi đêm.
Tần suất, độ tuổi và các triệu chứng đi kèm sẽ giúp bác sĩ quyết định trẻ có cần được đánh giá thêm hay không.
Đái dầm nguyên phát và đái dầm thứ phát khác nhau thế nào?
Có hai tình huống quan trọng:
Đái dầm nguyên phát
Trẻ từ nhỏ đến nay chưa từng có giai đoạn khô ban đêm kéo dài ít nhất khoảng 6 tháng.
Đây là dạng thường gặp nhất.
Đái dầm thứ phát
Trẻ trước đây đã không đái dầm ít nhất 6 tháng, sau đó đột nhiên đái dầm trở lại.
Trường hợp này cần chú ý hơn vì có thể liên quan đến một yếu tố mới xuất hiện và nên được đánh giá nguyên nhân.
Vì sao trẻ lớn vẫn còn đái dầm ban đêm?
Đái dầm có thể liên quan đến nhiều yếu tố như:
- Khả năng kiểm soát bàng quang ban đêm chưa hoàn thiện.
- Trẻ tạo nhiều nước tiểu vào ban đêm.
- Khó thức giấc khi bàng quang đầy.
- Yếu tố gia đình.
- Táo bón.
- Một số rối loạn giấc ngủ.
Ít gặp hơn, đái dầm có thể liên quan đến nhiễm trùng đường tiểu, đái tháo đường hoặc một số bệnh lý khác.
Vì vậy, điều quan trọng là xem trẻ chỉ đái dầm khi ngủ hay còn có triệu chứng bất thường vào ban ngày.
Trẻ đái dầm khi nào cần đưa đi khám?
Nên đưa trẻ đi khám nếu đái dầm kèm:
- Tiểu gấp hoặc tiểu nhiều lần ban ngày.
- Són tiểu ban ngày.
- Tiểu đau hoặc tiểu buốt.
- Dòng tiểu bất thường.
- Nhiễm trùng tiểu tái phát.
- Khát nhiều, uống nước và tiểu nhiều bất thường.
- Táo bón kéo dài.
- Ngáy to hoặc có biểu hiện nghi ngưng thở khi ngủ.
- Đái dầm kéo dài và ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt của trẻ.
- Đã hết đái dầm ít nhất 6 tháng rồi xuất hiện trở lại.
Những trường hợp này cần được đánh giá để xem có vấn đề về đường tiểu, táo bón, giấc ngủ hoặc bệnh lý khác hay không.
Trẻ đái dầm có phải do uống nhiều nước trước khi ngủ?
Uống quá nhiều nước sát giờ ngủ có thể làm trẻ dễ đái dầm hơn, nhưng thường không phải là nguyên nhân duy nhất.
Không nên vì trẻ đái dầm mà hạn chế nước quá mức trong cả ngày.
Nên cho trẻ:
- Uống đủ nước vào ban ngày.
- Phân bố lượng nước hợp lý trong ngày.
- Tránh uống quá nhiều sát giờ đi ngủ.
- Đi tiểu trước khi lên giường.
Táo bón có làm trẻ đái dầm không?
Có thể.
Táo bón kéo dài có thể ảnh hưởng đến hoạt động của bàng quang và làm tình trạng đái dầm hoặc són tiểu khó kiểm soát hơn.
Vì vậy, khi đánh giá một trẻ đái dầm, bác sĩ thường hỏi thêm về thói quen đi tiêu và tình trạng táo bón.
Nếu trẻ có táo bón, điều trị tốt táo bón là một phần quan trọng trong quá trình kiểm soát đái dầm.
Cha mẹ nên làm gì khi trẻ hay đái dầm?
Cha mẹ có thể:
- Cho trẻ đi tiểu đều đặn trong ngày.
- Đi tiểu trước khi ngủ.
- Uống đủ nước ban ngày.
- Hạn chế uống quá nhiều sát giờ ngủ.
- Điều trị táo bón nếu có.
- Có thể dùng bảng theo dõi những đêm khô để khuyến khích trẻ.
- Giữ thái độ nhẹ nhàng và hỗ trợ trẻ.
Đặc biệt:
KHÔNG LA MẮNG – KHÔNG TRÊU CHỌC – KHÔNG PHẠT TRẺ VÌ ĐÁI DẦM.
Đái dầm khi ngủ không phải hành vi trẻ cố tình làm.
Đái dầm ở trẻ có điều trị được không?
Có.
Tùy tuổi, mức độ đái dầm và nguyên nhân, bác sĩ có thể hướng dẫn:
- Điều chỉnh thói quen uống nước và đi tiểu.
- Điều trị táo bón nếu có.
- Sử dụng chuông báo đái dầm ở trẻ phù hợp.
- Một số trường hợp có thể cần thuốc theo chỉ định.
Không phải trẻ nào đái dầm cũng cần dùng thuốc.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ có thể nhớ:
DƯỚI 5 TUỔI → ĐÁI DẦM VẪN KHÁ THƯỜNG GẶP.
TỪ 5 TUỔI TRỞ LÊN → NẾU ĐÁI DẦM THƯỜNG XUYÊN, NÊN BẮT ĐẦU ĐÁNH GIÁ.
Đặc biệt:
ĐÃ KHÔ BAN ĐÊM ≥ 6 THÁNG RỒI ĐÁI DẦM TRỞ LẠI → NÊN TÌM NGUYÊN NHÂN.
Nếu trẻ đái dầm kèm tiểu buốt, tiểu bất thường ban ngày, khát và tiểu nhiều, táo bón kéo dài hoặc nhiễm trùng tiểu tái phát, nên đưa trẻ đi khám.
Và điều quan trọng nhất: đừng trách hay phạt trẻ vì đái dầm. Sự hỗ trợ của cha mẹ sẽ giúp trẻ hợp tác và kiểm soát tình trạng này tốt hơn.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
