Vì sao trẻ ngủ không ngon và hay thức giấc ban đêm?
Có rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ ngủ không sâu:
- Chu kỳ giấc ngủ của trẻ còn ngắn, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
- Đói hoặc còn thói quen bú đêm.
- Phòng ngủ quá nóng, lạnh, sáng hoặc nhiều tiếng ồn.
- Tã ướt hoặc quần áo gây khó chịu.
- Mọc răng.
- Nghẹt mũi, ho.
- Ngứa da do chàm hoặc viêm da cơ địa.
- Ngủ ngày quá nhiều hoặc giờ ngủ chưa phù hợp.
- Trẻ quen phải bú, bế hoặc ru mới ngủ được.
- Sử dụng điện thoại, máy tính bảng hoặc tivi gần giờ ngủ.
Do đó, khi trẻ hay thức giấc, trước tiên cần xem lại lịch sinh hoạt và thói quen ngủ của bé.
Trẻ hay giật mình khi ngủ có phải thiếu canxi không?
Không thể kết luận như vậy.
Đây là một trong những hiểu lầm rất phổ biến.
Giật mình – ngủ không sâu – quấy khóc ban đêm không phải là những dấu hiệu đặc hiệu của thiếu canxi.
Nếu trẻ vẫn:
- Ăn uống tốt.
- Tăng cân và chiều cao phù hợp.
- Vận động bình thường.
- Không có những biểu hiện bệnh lý khác.
thì cha mẹ không nên tự ý bổ sung canxi chỉ vì trẻ ngủ hay giật mình.
Bé hay đổ mồ hôi đầu và giật mình có phải thiếu canxi không?
Cũng chưa chắc.
Trẻ có thể đổ mồ hôi khi ngủ vì:
- Phòng nóng.
- Mặc quá nhiều quần áo.
- Đắp chăn quá dày.
- Giai đoạn ngủ sâu.
- Cơ chế điều hòa thân nhiệt của trẻ còn đang hoàn thiện.
Vì vậy:
ĐỔ MỒ HÔI ĐẦU + GIẬT MÌNH ≠ CHẮC CHẮN THIẾU CANXI.
Muốn xác định trẻ có thiếu chất hay không cần dựa vào chế độ dinh dưỡng, tăng trưởng, khám lâm sàng và xét nghiệm khi thực sự có chỉ định.
Vì sao bé cứ phải bú hoặc bế mới ngủ lại được?
Một số trẻ hình thành thói quen liên kết giấc ngủ.
Ví dụ, trẻ luôn được:
- Bú mới ngủ.
- Bế hoặc rung mới ngủ.
- Cha mẹ nằm cạnh mới ngủ.
Khi trẻ thức ngắn giữa các chu kỳ giấc ngủ, trẻ sẽ tìm lại đúng điều kiện quen thuộc đó để ngủ tiếp.
Do vậy, bé có thể thức nhiều lần trong đêm không phải vì đói hoặc có bệnh, mà vì chưa hình thành được khả năng tự ngủ lại.
Làm sao giúp trẻ ngủ ngon hơn vào ban đêm?
Cha mẹ có thể xây dựng thói quen ngủ tốt cho trẻ bằng cách:
- Cho trẻ ngủ và thức vào giờ tương đối cố định mỗi ngày.
- Điều chỉnh giấc ngủ ban ngày phù hợp với tuổi.
- Giữ phòng ngủ yên tĩnh, thoáng mát và ánh sáng dịu.
- Hạn chế hoạt động kích thích trước giờ ngủ.
- Tránh cho trẻ ăn quá no ngay trước khi ngủ.
- Tạo một trình tự trước ngủ cố định như tắm, thay đồ, đọc sách rồi đi ngủ.
- Hạn chế màn hình trước giờ ngủ.
- Khi phù hợp với độ tuổi, giúp trẻ dần hình thành khả năng tự ngủ lại.
Điều quan trọng là duy trì thói quen đều đặn, thay vì thay đổi cách ru ngủ liên tục mỗi ngày.
Trẻ xem điện thoại trước khi ngủ có làm khó ngủ không?
Có thể.
Ngoài ánh sáng từ màn hình, các video, trò chơi và nội dung kích thích có thể khiến trẻ khó chuyển sang trạng thái thư giãn để ngủ.
Vì vậy, nên hạn chế điện thoại, máy tính bảng và tivi gần giờ đi ngủ, đồng thời thay bằng những hoạt động nhẹ nhàng như đọc sách hoặc trò chuyện.
Trẻ ngủ không ngon có cần uống thuốc hoặc thực phẩm giúp ngủ không?
Thông thường không nên tự ý sử dụng.
Trước tiên cần tìm xem trẻ ngủ không ngon do:
THÓI QUEN NGỦ – MÔI TRƯỜNG – LỊCH SINH HOẠT – HAY BỆNH LÝ.
Việc tự cho trẻ dùng thuốc, melatonin hoặc các sản phẩm được quảng cáo giúp ngủ ngon mà chưa được đánh giá là không cần thiết và có thể không giải quyết được nguyên nhân.
Khi nào trẻ ngủ không ngon cần đưa đi khám?
Nên đưa trẻ đi khám nếu:
- Thức giấc quá nhiều kéo dài, ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt.
- Ngáy to thường xuyên.
- Thở bằng miệng nhiều khi ngủ.
- Có những khoảng ngưng thở hoặc thở bất thường khi ngủ.
- Trẻ khó thở hoặc vã mồ hôi bất thường khi ngủ.
- Buồn ngủ quá mức vào ban ngày.
- Khó tập trung hoặc thay đổi hành vi rõ.
- Có những cử động bất thường lặp lại trong lúc ngủ.
- Chậm tăng cân hoặc chậm phát triển.
Đặc biệt:
NGÁY TO + NGƯNG THỞ KHI NGỦ + THỞ GẮNG SỨC → CẦN ĐƯỢC BÁC SĨ ĐÁNH GIÁ SỚM.
Trẻ ngủ không ngon có cần xét nghiệm canxi không?
Không phải trẻ nào ngủ không ngon cũng cần xét nghiệm canxi.
Nếu trẻ chỉ hay giật mình hoặc thức giấc nhưng vẫn khỏe mạnh và tăng trưởng tốt, thường không có chỉ định xét nghiệm chỉ dựa trên triệu chứng này.
Bác sĩ sẽ quyết định xét nghiệm khi trẻ có những biểu hiện lâm sàng hoặc yếu tố nguy cơ thực sự gợi ý thiếu chất hay bệnh lý.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ hãy nhớ:
NGỦ KHÔNG NGON – GIẬT MÌNH – ĐỔ MỒ HÔI ĐẦU – THỨC GIẤC BAN ĐÊM ≠ THIẾU CANXI.
Nếu trẻ vẫn ăn uống tốt – tăng trưởng tốt – vui chơi bình thường, phần lớn trường hợp nên xem lại lịch ngủ, môi trường ngủ và thói quen trước khi ngủ trước tiên.
Ngược lại, nếu trẻ ngáy to, có lúc ngưng thở, khó thở khi ngủ, buồn ngủ nhiều ban ngày hoặc chậm tăng trưởng, nên đưa bé đi khám để tìm nguyên nhân.
Một giấc ngủ tốt thường bắt đầu từ giờ ngủ đều đặn – môi trường phù hợp – hạn chế màn hình – và thói quen ngủ lành mạnh.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
